مشارکت داوطلبانه در جوامع و کشور ایران با تاکید بر مذهب ریشه و پیشینه تاریخی دارد و رشد فراگیر آن باعث شده است که ابعاد ناشناخته آن هر روز هویدا تر گردد. با توجه به اینکه یکی از ضرورت های پایه ای در مسیر توسعه اقتصادی مشارکت داوطلبانه می باشد، و امروزه گروه های جهادی و داوطلبانه بازوان اجرایی دولت ها محسوب می گردند. بر این مبنا بر آن هستیم که در این مقاله به به آسیب شناسی مشارکت گروه های جهادی، سمن ها و خیریه‌ها در حوزه جامعه عشایر بپردازیم، که بتوانیم از این پتانسیل مردمی و خیرخواهانه در جامعه عشایری به بهترین وجه بهره مند گردیم.

رویکرد انجام این پژوهش رویکرد کیفی و روش انجام آن روش دلفی، جامعه آماری دو گروه می باشند، گروه اول؛ مطلعین و کارشناسان اداره عشایر در استان‌هایی که از مشارکت داوطلبانه گروههای جهادی و سازمان های مردم نهاد برخوردار شده‌اند و دسته دوم گروه های جهادی و سمن هایی هستند که در جامعه عشایری فعالیت هایی داوطلبانه انجام داده‌اند. مجموع نمونه هایی که به عنوان کارشناس و مطلع، به عنوان اطلاع دهنده تا مرز اشباع نظری مورد مصاحبه قرار گرفتند، 17 نفر بودند.

یافته های حاصل از تحلیل مصاحبه با گروه های اطلاع دهنده نشان داد؛ مشارکت داوطلبانه در جامعه عشایر در دو حوزه فعالیت‌های سازمان یافته و مشارکت داوطلبانه تفکیک شده است، و آسیب های مشارکت داوطلبانه از نگاه مدیران و کارشناسان ادارات عشایری در مقولات؛ تمرکز بر امور غیرضروری، ستردین روحیه ایستادگی و خودکفایی و عدم وحدت رویه مشخص شد و مقوله‌هایی که از مصاحبه‌های گروه های جهادگر و سمن‌ها استخراج شد عبارتند از؛ چالش رقابت به جای همکاری و هم افزایی دولت، ناهمواری مسیر، عدم آگاهی از اولویت های جامعه عشایر بود.