ذخایر انقلاب (عشایر)

ذخایر انقلاب (عشایر)

شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های ارتقاء سطح تاب‌آوری زیرساخت‌های جامعۀ عشایری با رویکرد پدافند غیرعامل با نگاه بر تقویت ظرفیت امنیت غذایی کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی مستقل

نویسندگان
1 استاد، مجتمع پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد، مجتمع پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.
چکیده
جامعۀ عشایری به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین تولیدکنندگان محصولات دامی و تأمین‌کنندگان پروتئین، نقش مهمی در تأمین و تقویت ظرفیت امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند. با توجه به شرایط زیست‌محیطی و اقتصادی خاص این جامعه، تقویت تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی آن‌ها در برابر تهدیدات طبیعی و انسان‌ساخت ضرورت دارد. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های ارتقاء تاب‌آوری زیرساخت‌های جامعه عشایری با رویکرد پدافند غیرعامل و تمرکز بر امنیت غذایی کشور انجام‌ شده است. در این پژوهش از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) بهره گرفته شد و برای شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های کلیدی ارتقاء تاب‌آوری، نظرات کارشناسان و خبرگان حوزه‌های مرتبط گردآوری و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که توسعه زیرساخت‌های تأمین آب پایدار، ایجاد مراکز درمانی، فراهم‌سازی منابع و تجهیزات در مواقع اضطراری به‌منظور تداوم فعالیت‌های ضروری، ایجاد صندوق‌های حمایتی و توانمندسازی جامعۀ عشایری از طریق آموزش برای مقابله با تهدیدات از اولویت‌های اساسی در افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های جامعۀ عشایری به­ شمار می‌روند. پیاده‌سازی و به‌کارگیری شاخص‌های تبیین­شده، نقش مهمی در ارتقاء سطح تاب‌آوری زیرساخت‌های جامعۀ عشایری و تقویت ظرفیت امنیت غذایی کشور ایفا می‌کنند. نتایج این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران کمک کند تا با تمرکز بر شاخص‌های کلیدی، شرایط لازم برای بهبود امنیت غذایی کشور و ارتقاء پایداری جامعۀ عشایری در مواجهه با شرایط بحرانی را فراهم سازند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

اشرفی، علیرضا؛ اسماعیلی، رضوان. و کرمی، مصطفی. (1398)، پدافند غیرعامل در حوزۀ تأمین امنیت غذایی کشور. چهارمین کنگره بین‌المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط‌زیست و گردشگری ایران. تبریز، آذربایجان شرقی، 23 مرداد (1398). بازیابی شده از: [https://civilica.com/doc/972243]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
امامی، محمّد؛ باخدا، حسین؛ حضی­نیا، رئوف. و علوی، سمیّه. (1391)، تدوین استراتژی‌های دستیابی به امنیت غذایی با تأکید بر اصول پدافند غیرعامل به روش آنالیز SWOT. اولین کنفرانس ملی راه‌کارهای دستیابی به توسعه پایدار (کشاورزی، منابع طبیعی و محیط‌زیست). تهران، 20 اسفند (1391) بازیابی شده از: [https://civilica.com/doc/197899]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
بیگی­فیروزی، الله‌یار و همکاران .(2024). مرور سیستماتیک کتاب‌سنجی و تحلیل محتوای مطالعات سیستم توزیع محصولات کشاورزی. پژوهش‌های مدیریت در ایران‎، 27(3)، 162-195. بازیابی شده از: [https://mri.modares.ac.ir/article_634.html]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
تیموری­کوهسار، زهرا؛ خسروانی،  فرهاد؛ عزیزپورفرد، فضل‌اله. و فرهادیان، همایون. (1396). تبیین رفتار دامداران شهرستان گالیکش با استفاده از رویکرد پایداری و امنیت غذایی. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 9(35)، 261-282. بازیابی شده از: [https://jae.marvdasht.iau.ir/article_2525.html]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
خسروی­پور، بهمن. و سلیمانی، خدیجه. (1399). پدافند غیرعامل راهبرد اساسی در تأمین امنیت مواد غذایی. همایش ملی کشاورزی و سلامت. کرمان، جیرفت، 20 اسفند (1399). بازیابی شده از: [https://civilica.com/doc/1180129]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
سند ملی دانش‌بنیان امنیت غذایی. (1402). تهران: شورای ستاد راهبرى اجراى نقشه جامع علمى کشور.
سند ملی و راهبردی تحول امنیت غذایی (1401-1410). (1400). تهران: دبیرخانه تدوین سند ملی دانش‌بنیان کشاورزی و غذا.
شیخی، عبدالمجید؛ حاجی، مجید؛ جهرمی، محمدعلی؛ محمدی، محمدحسین؛ پورکیوانی، ایرج؛ مولوی؛ شهال. و نوری­زاده، نرجس. (۱۳۹5) شاخص‌های امنیت غذایی با رویکرد پدافند غیرعامل. تهران: سازمان پدافند غیرعامل کشور و قرارگاه پدافند اقتصادی. بازیابی شده از: [https://goums.ac.ir/files/padafand/files/shakheshaie_amniate_ghazaei.pdf]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
طرح راهبردی حفاظت از زیرساخت‌های کشور. (1402). تهران: سازمان پدافند غیرعامل کشور.
عیسی­پره کبری. و غنیان، منصور. (1395)، بایدها و نبایدهای امنیت غذایی با رویکرد پدافند غیرعامل. همایش ملی الکترونیکی پدافند غیرعامل در بخش کشاورزی. باوی، خوزستان، 17 خرداد (1395). بازیابی شده از: [https://civilica.com/doc/524160/]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
فلاحی، ابراهیم؛ شکری جوکاری، سمیرا. و قاضی، شیرین. (1396). راه‌های تأمین امنیت غذایی و جایگاه آن در پدافند غیرعامل.‎ یافته، 19(3)، 41-48. http://yafte.lums.ac.ir/article-1-2578-fa.html
ممهدی­کربلایی، زینب و خسروی­پور، بهمن. (1392). جایگاه پدافند غیرعامل در امنیت غذایی. اولین همایش ملی آلاینده‌های کشاورزی و سلامت غذایی، چالش‌ها و راهکارها. اهواز، خوزستان، 7 اسفند (1392). بازیابی شده از: [https://civilica.com/doc/274954]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
میرزا­ابراهیم­طهرانی، مهناز. و جلالی­فراهانی، غلامرضا. (1401). ارائۀ چارچوبی برای پیشگیری و مدیریت تهدیدات درون‌زا با رویکرد پدافند غیرعامل. آماد و فناوری دفاعی، 5(3)، 11-30. بازیابی شده از: [https://amfad.sndu.ac.ir/article_2111.html]، تاریخ دسترسی (10 مهر 1403).
Abdikerimova, G., & Moldabekov, B. (2021). The role of animal husbandry in the  ustainable development of agriculture for food security and nutrition. Deutsche Internationale Zeitschrift für zeitgenössische Wissenschaft,(11-2), 4-7. https://doi.org/10.24412/2701-8369-2021-11-2-4-7
Bilotto, F., Harrison, M. T., Vibart, R., Mackay, A., Christie-Whitehead, K. M., Ferreira, C. S., ... & Chang, J. (2024). Towards resilient, inclusive, sustainable livestock farming systems. Trends in Food Science & Technology, 104668. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2024.104668
FAO, (2013). The State Of Food Security in the World. Annex 3, Glossary of selected terms used in the report, p. 50.
Idamokoro, E. M. (2023). The relevance of livestock husbandry in the context of food security: a bibliometric outlook of research studies from 1938 to 2020. Frontiers in Sustainable Food Systems, Vol. 7, 1204221. https://doi.org/10.3389/fsufs.2023.1204221
Sarma, P. K. (2024). Participation in livestock-based interventions and its impact on food security in Bangladesh: A quasi-experimental method. Cleaner and Circular Bioeconomy, Vol. 9, 100098. https://doi.org/10.1016/j.clcb.2024.100098