سازمان امور عشایر ایران ذخایر انقلاب (عشایر) 1561-9435 مقالات آماده انتشار 2025 11 30 The Role of Nomadic Livestock in Iran’s Food Security with a Sustainable Development Approach نقش دام عشایر در امنیت غذایی ایران با رویکرد توسعه پایدار 235180 10.22034/jzepn.2025.545707.1026 FA خلیل صفائی دکترای تخصصی علوم دامی و مسئول امور پژوهشی اداره کل امور عشایر استان کرمانشاه Journal Article 2025 10 11 Context and Purpose: The nomadic community of Iran, owning nearly 27.7 million heads of livestock, contributes significantly to the production of red meat, milk, and plays a strategic role in food security, production sustainability, and population stability in border regions. However, climatic pressures, rangeland degradation, market fluctuations, and the absence of efficient marketing systems threaten the sustainability of nomadic livelihoods. The objective of this study is to examine the role of nomadic livestock in national food security and to propose strategies for improving productivity. <br /> Design/methodology/approach: This study is analytical and policy-oriented in nature. Data were collected from secondary sources, including reports from the Iranian Nomadic Affairs Organization, FAO, and related field studies, and were analyzed using a qualitative analytical approach.<br /> Findings: The results indicate that adopting balanced rations based on local and supplementary feed resources, implementing community-based breeding programs, developing livestock value chains, and establishing insurance and credit infrastructures can enhance production efficiency as well as the economic and environmental resilience of nomadic livestock systems.<br /> Conclusion: The proposed measures include integrating nomadic livestock systems into national food security and national defense policies, improving productivity and livelihood sustainability, and supporting border communities.<br /> Originality/value: By combining analytical and field-based evidence, this study identifies key challenges and provides policy-oriented solutions for enhancing food security and the sustainability of Iran’s nomadic livestock systems. It holds substantial scientific and practical value for policymakers and national development planners. زمینه و هدف: جامعه عشایری ایران با در اختیار داشتن نزدیک به 27/7 میلیون رأس دام، سالانه سهم قابل‌توجهی در تولید گوشت قرمز و شیر دارد و نقش راهبردی در امنیت غذایی، پایداری تولید و حفظ جمعیت در مناطق مرزی ایفا می‌کند. با این حال، فشارهای اقلیمی، فقر مراتع، نوسانات بازار نهاده‌ها و نبود نظام‌های بازاریابی کارآمد، پایداری معیشت عشایر را تهدید می‌کند. هدف این پژوهش، بررسی نقش دام عشایری در امنیت غذایی کشور و ارائه راهبردهای ارتقای بهره‌وری است.<br /> روش‌شناسی: این مطالعه از نوع تحلیلی و سیاست‌محور است و داده‌ها از منابع ثانویه، گزارش‌های سازمان امور عشایر، FAO و مطالعات میدانی مرتبط جمع‌آوری و با رویکرد تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است.<br /> یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که استفاده از جیره‌های متوازن مبتنی بر منابع محلی و مکملی، اجرای برنامه‌های اصلاح نژاد جامعه‌محور، توسعه زنجیره ارزش محصولات دامی و ایجاد زیرساخت‌های بیمه و اعتباری، می‌تواند ضمن افزایش کارایی تولید، تاب‌آوری اقتصادی و زیست‌محیطی نظام دامداری عشایر را تقویت کند.<br /> نتیجه‌گیری و پیشنهادات: راهکارهای اجرایی ارائه شده شامل ادغام دام عشایری در سیاست‌های ملی امنیت غذایی و پدافند غیرعامل کشور، تقویت بهره‌وری و پایداری معیشت عشایر و حمایت از جمعیت‌های مرزنشین است.<br /> اصالت و ارزش: این مطالعه با تلفیق داده‌های میدانی و تحلیلی، به شناسایی چالش‌ها و ارائه راهکارهای سیاست‌محور برای ارتقای امنیت غذایی و پایداری نظام دامپروری عشایر ایران می‌پردازد و ارزش علمی و کاربردی بالایی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان ملی دارد.