سازمان امور عشایر ایران ذخایر انقلاب (عشایر) 1561-9435 3 1 2024 11 21 Nomadic Society, Challenges and Issues جامعۀ عشایری، چالش ها و مسائل 25 45 210101 10.22034/jzepn.2024.488431.1002 FA مریم حسینی دکتری مهندسی منابع آب و مدیرکل دفتر مطالعات جامع عشایر، سازمان امور عشایر ایران. تهران، ایران. محبوبه بابایی محمّدی دکتری جامعه شناسی توسعۀ اجتماعی روستایی و کارشناس اسکان دفتر مطالعات جامع عشایر، سازمان امور عشایر ایران. تهران، ایران. 0000-0002-0699-5139 Journal Article 2024 11 12 The lifestyle of nomads is a form of life and livelihood that revolves around raising livestock and adapting to the natural environment. This lifestyle has encountered internal and external challenges and issues throughout various periods. This article examines the challenges of nomadic life in the country using a mixed-methods research approach, which includes gathering data through focus groups and interviews. The analysis is conducted through coding and evaluation using MAXQDA-24 software. The findings revealed that the most significant challenges faced by the nomadic community include production and economic issues, Infrastructure and welfare issues, Social and educational issues, Institutional issues, Health and treatment issues, Security issues and Lastly, climate change. The findings also indicated that in Region One (East Azarbaijan, West Azarbaijan, Ardabil, and Zanjan) face institutional challenges. In Regions Two (Bushehr, Fars, Isfahan, Kohgiluyeh and Boyer Ahmad) and Six (Razavi Khorasan, South Khorasan, North Khorasan, and Golestan), encounter production and economic challenges. Region Three (Chaharmahal and Bakhtiari, Khuzestan, Lorestan, Ilam, Hamedan, and Kermanshah), is characterized by insecurity and a lack of safety. In Region Four (Sistan and Baluchistan, Kerman, South Kerman, and Hormozgan) face health and medical issues. Finally, in Region Seven (Mazandaran, Gilan, and Qazvin) are confronted with social and educational challenges, which have been identified as the most significant obstacles in the lives of nomads. The main finding of this research indicates that the challenges faced by nomadic communities vary significantly across different regions and provinces. Therefore, it is crucial to develop and allocate programs and resources with a regional planning approach, prioritizing efforts to address these specific challenges effectively. سبک زندگی عشایر، یکی از صور زندگی و شیوه­ای از معیشت است که بر مبنای پرورش دام و انطباق با طبیعت می ­باشد. این سبک زندگی، طی دوره‌های مختلف، با چالش‌ها و مسائل درونی و بیرونی مواجهه بوده که شناخت و آمایش آنها به بهبود الگوی زیست و معیشت ­شان کمک خواهد نمود. در همین راستا، مقاله­ ی حاضر، با هدف شناسایی، طبقه ­بندی و منطقه­ بندی چالش­ های زندگی عشایر در کشور انجام شده است. روش پژوهش، به صورت آمیخته، روش گردآوری داده ­ها، از طریق گروه‌های متمرکز، مصاحبه و کدگذاری، و ارزیابی داده ­ها با نرم‌افزار مکس ­کیودی­ ای-24 بوده است. متناسب با منطقۀ ییلاقی و قشلاقی مشترک و تعلّق عرفی عشایر، داده­ های گردآوری­ شده از  استان‌های کل کشور، به هفت منطقه تقسیم شد. یافته ­ها نشان داد که چالش ­های جامعۀ عشایری در 448 مفهوم، 50 زیرمقوله و هفت شاخص اصلی کدگذاری شدند. در این بین، چالش­های مهم جامعۀ عشایری، به ترتیب بیشتر به کمتر، شامل مسائل تولیدی و اقتصادی، مسائل زیرساختی-رفاهی، مسائل اجتماعی و آموزشی، مسائل نهادی، مسائل بهداشتی و درمانی، مسائل امنیتی و مسائل تغییرات اقلیمی بودند. همچنین، یافته­ ها نشان داد که در منطقۀ یک (استان­ های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان)، چالش نهادی، در مناطق دو (بوشهر، فارس، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد) و شش (خراسان رضویی، خراسان جنوبی، خراسان شمالی و گلستان)، چالش تولیدی و اقتصادی، در منطقۀ سه (چهارمحال و بختیاری، خوزستان، لرستان، ایلام، همدان و کرمانشاه)، چالش ناامنی و کمبود امنیت، در منطقۀ چهار (سیستان و بلوچستان، کرمان و جنوب کرمان و  هرمزگان) چالش مسائل بهداشتی و درمانی و در منطقۀ هفت (مازندران، گیلان و قزوین)، چالش مسائل اجتماعی و آموزشی به عنوان مهم­ترین چالش زندگی عشایر تعیین شدند. به عنوان نتیجه­ ی اصلی پژوهش، می ­توان بیان کرد که که چالش ­های جامعۀ عشایری در مناطق و استان­ های مختلف، متفاوت از یکدیگر بوده و ضروری است که برنامه­ ها و منابع، با رویکرد آمایشی به صورت منطقه‌ای، اولویت ­دار و با هدف رفع چالش‌های مشخص، تدوین و تامین گردند. https://www.jzepn.ir/article_210101_03dfec72c7d7be6f90fc9262735b1467.pdf