سازمان امور عشایر ایران ذخایر انقلاب (عشایر) 1561-9435 3 1 2024 11 21 The Empowerment Status of Nomadic Communities in Iran's First through Seventh Development Plans جایگاه توانمندسازی جامعۀ عشایری در قانون برنامه های اول تا هفتم توسعه 7 24 210104 10.22034/jzepn.2024.488410.1001 FA مهناز رهبری دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی و کارشناس برنامه ریزی دفتر مطالعات جامع عشایر، سازمان امور عشایر ایران، تهران، ایران. Journal Article 2024 11 12 The investigation and evaluation of development plans is a common scientific method through which one can understand the aims, approaches, and underlying concepts of these plans. Considering the significant role of such plans in the growth and development processes of countries, particularly in promoting the sustainability and prosperity of nomadic communities, this study aims to investigate the regulations and laws governing these plans concerning the empowerment of Iran's nomadic community from the period of the Islamic Revolution to the present. The method employed in this paper is based on documentary approaches that examine government policies in development plans related to the empowerment of nomadic communities. This investigation utilizes two planning approaches: technology-based rational planning and a communicative and participatory approach. The results indicate a lack of coordination between policy and implementation, a predominance of up-down and non-participatory approaches in the development plans, and the inefficiency of empowerment methods as the primary findings of this paper. The study recommends a reevaluation of government policies outlined in the nomadic development plans. This should involve the selection of more suitable social and economic policies, the adoption of effective empowerment methods, and the enforcement of existing laws within these plans. ارزیابی برنامه ­های توسعه، یکی از روش­ های علمی شناخته ­شده برای درک و شناخت اندیشه، روش و رویکرد حاکم بر فرآیند برنامه­ ها است. نظر به اهمیت سیاست­ ها و قوانین برنامه ­های توسعه، هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل قوانین برنامه­ های توسعه، پس از انقلاب اسلامی مبتنی بر تسهیل­ کننده ­های توانمندسازی جامعۀ عشایری است که از این رهگذر، بستر لازم برای ارتقاء کیفیت زندگی و توسعۀ پایدار جامعۀ عشایری ایران فراهم خواهد شد. روش بررسی در پژوهش حاضر، اسنادی و کتابخانه ­ای است؛ به­ طوری­که در ارتباط با تسهیل ­کننده­ های توانمندسازی جامعۀ عشایری در برنامه­ های توسعۀ بعد از انقلاب به نقد و بررسی سیاست ­های دولت پرداخته شده است. همگام نبودن سطح راهبرد سیاست ­گذاری و سطح راهبرد عملیاتی و اجرایی، غالب بودن رویکرد بالا به پایین و غیرمشارکتی در برنامه های توسعه، نامولّد بودن روش ­های توانمندسازی و کالبدی­ محور بودن برنامه ­های توسعه از یافته­ های این پژوهش است. تغییر و اصلاح رویکرد حاکم بر فرآیند برنامه ­ریزی و مدیریت توسعۀ عشایری از طریق انتخاب سیاست ­های اجتماعی و اقتصادی مناسب دولت و به­ کارگیری روش ­های مناسب توانمندسازی مولّد جامعۀ محلی و توجه بیشتر به عملیاتی ساختن مواد قانونی در برنامه­ های توسعه از پیشنهادات این پژوهش است. در پژوهش حاضر، توانمندسازی جامعۀ عشایری در برنامه­ های توسعه از طریق دو رویکرد برنامه­ ریزی "عقلایی ­گرایی فن ­محور" و "ارتباطی و مشارکتی" مورد واکاوی قرار گرفت. https://www.jzepn.ir/article_210104_68b4c8a95a75969573ef0a1d81607cd0.pdf